وى در ذيل آية 251 « 1 » سوره بقره مىنويسد : هذه الآية تدلّ على فساد قول المجبّرة أنّه ليس للّه - تعالى - على الكافر نعم ، لأنّه - تعالى - قال : لكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعالَمِينَ عمّ الجميع بالنعمة . اشعرى مىنويسد : أهل سنّت معتقدند ، خداوند مؤمنان را براي أطاعت خود موفّق داشته وكافران را خوار كرده است . خداوند به مؤمنان لطف كرده ونظر نموده واصلاح وهدايتشان كرده است ، به كافران لطف نكرده واصلاح وهدايتشان ننموده است زيرا اگر آنان را اصلاح نموده بود از صالحان بودند واگر هدايتشان كرده بود از هدايت يافتگان بودند . « 2 » شارح المقاصد در مبناى اين عقيدة مىنويسد : مبناى آن اين است كه قدرت همراه با فعل است ونسبت آن به دو طرف ( انجام وترك ) يكسان نيست ، زيرا كسى كه توفيق شامل حال أو شده است گناه نمىكند چون قدرت بر معصيت ندارد وبالعكس كسى كه خوار شده است ، أطاعت نمىكند چون قدرت بر طاعت ندارد . « 3 » متعلّق ارادهء الهى علّامه در مواردى نيز به بطلان عقيدة اشاعره درباره متعلّق اراده الهى اشاره كرده است . وى در ذيل آية 108 « 4 » سوره آل عمران مىنويسد : نفى اللّه - تعالى - إرادة الظلم وقالت السنّة : إنّ اللّه - تعالى - أراده وإلّا لما وقع . وى همچنين در ذيل آية 251 سوره بقره مىنويسد :

--> ( 1 ) . وَلَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الْأَرْضُ وَلكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعالَمِينَ . واگر خدا بعضي از مردم را به وسيله بعضي ديگر دفع نمىكرد ، زمين تباه مىشد ولى خدا بر جهانيان فضل وكرم خويش را ارزانى مىدارد . ( 2 ) . مقالات الاسلاميين ، ص 321 . ( 3 ) . شرح المقاصد ، ج 4 ، صص 312 - 313 . لازم به تذكر است لطف وتوفيق از ديدگاه معتزله واماميه ، معنايى متفاوت با نظر اشاعره دارد . رك : منهاج اليقين ، صص 252 - 254 : شرح الأصول الخمسة ، صص 518 - 525 . ( 4 ) . وَمَا اللَّهُ يُرِيدُ ظُلْماً لِلْعالَمِينَ . وخدا به مردم جهان ستم روا نمىدارد .